{"id":552,"date":"2023-08-08T00:21:19","date_gmt":"2023-08-08T00:21:19","guid":{"rendered":"https:\/\/anadolumhabertv.com.tr\/?p=552"},"modified":"2023-08-08T00:21:19","modified_gmt":"2023-08-08T00:21:19","slug":"enflasyona-da-zam-geldi-nasil-bir-ekonomi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/anadolumhabertv.com.tr\/?p=552","title":{"rendered":"Enflasyona da zam geldi – Nas\u0131l Bir Ekonomi"},"content":{"rendered":"
\n

Zafer \u00d6ZC\u0130VAN –<\/strong>\u00a0Ekonomist-Yazar\u00a0<\/p>\n

T.C. Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Hafize Gaye Erkan yapt\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda \u00e7ok do\u011fru bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131. %24 olan y\u0131lsonu hedefini %58 olarak a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00f6zelli\u011fi \u015fimdiye kadar yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalardan farkl\u0131 olarak bundan sonra enflasyonun artaca\u011f\u0131n\u0131, kemer s\u0131kma politikas\u0131n\u0131n devam edece\u011fini ifade etmesiydi. Y\u0131lsonu enflasyon hedefi %24 den %58\u2019e \u00e7\u0131kmas\u0131 hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131, al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00fc\u00e7te bire d\u00fc\u015fece\u011fi, ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n iyice artaca\u011f\u0131 gibi ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n devam edece\u011fi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n

Zam zam zam. Ak\u015fam zam, sabah zam. Benzine zam, mazota zam, ekme\u011fe zam, vergi ve har\u00e7lara zam. Zaten akaryak\u0131ta zam geldi\u011finde t\u00fcm sanayi \u00fcr\u00fcnlerine zam olacak demektir. Yeter art\u0131k b\u0131kt\u0131k bu zamlardan. Dayanma g\u00fcc\u00fcm\u00fcz kalmad\u0131.<\/p>\n

Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n enflasyon tahmini tabii ki T\u00dc\u0130K verilerine dayanmaktad\u0131r. Ancak T\u00dc\u0130K verileri halk taraf\u0131ndan inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f durumdad\u0131r. Vatanda\u015f\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 enflasyon oran\u0131 en az T\u00dc\u0130K rakamlar\u0131n\u0131n iki kat\u0131d\u0131r. Nitekim haziran ay\u0131nda T\u00dc\u0130K taraf\u0131ndan %39,2 olan y\u0131ll\u0131k enflasyon oran\u0131 ENAG a g\u00f6re %108 olarak a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla %58 olan y\u0131lsonu enflasyon tahmini ger\u00e7ekle\u015firse ba\u015far\u0131 anlam\u0131na gelecektir.<\/p>\n

Toplant\u0131da Ba\u015fkan Erkan\u2019dan sat\u0131rba\u015flar\u0131na g\u00f6z atal\u0131m;<\/p>\n

\u25cf Enflasyonu kal\u0131c\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in parasal s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma s\u00fcrecine ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n

\u25cf Enflasyon k\u0131sa vadede ge\u00e7ici bir y\u00fckseli\u015f g\u00f6sterecek.<\/p>\n

\u25cf Se\u00e7ici kredi ve miktarsal s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma kararlar\u0131 almaya devam edece\u011fiz.<\/p>\n

Yukar\u0131daki c\u00fcmlelerden anl\u0131yoruz ki; enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in parasal s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma devam edecek ve \u00f6d\u00fcn verilmeyecek. Parasal s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma, piyasadan paray\u0131 \u00e7ekerek veya kontroll\u00fc \u015fekilde kullan\u0131m\u0131na izin vererek talep enflasyonunu d\u00fc\u015f\u00fcrmek anlam\u0131ndad\u0131r. Yani \u00fcr\u00fcne olan talep azal\u0131nca arz ve talep kanununa g\u00f6re fiyat d\u00fc\u015fecektir. Ba\u015fka bir ifade ile zaten k\u0131s\u0131tl\u0131 ve zor olan kredi kullan\u0131m\u0131 daha da k\u0131s\u0131tlanacak, sanayi \u00fcretimi zorla\u015facak, \u00fcretim zorla\u015f\u0131nca mala olan talep azalacak ve enflasyon d\u00fc\u015fecek. Burada en \u00f6nemli konu kredilerin iyice k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 ile birlikte sanayi \u00fcretimin azalaca\u011f\u0131 endi\u015fesidir. \u00dcretim odakl\u0131 b\u00fcy\u00fcme her zaman ge\u00e7erli oldu\u011funa g\u00f6re kaynaklar\u0131n eksilmesi enflasyonun y\u00fcksek seyredece\u011fi tezini do\u011frulamaktad\u0131r. Yap\u0131lan tahminde 2023 enflasyonunun %58, 2024 enflasyonunun %33, 2025 enflasyonunun ise %25 olaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te y\u00fcksek enflasyonla ya\u015famaya devam edece\u011fiz, tabii ki dayanacak halimiz kal\u0131rsa.<\/p>\n

Kredi kullan\u0131m oranlar\u0131n\u0131n ve kullan\u0131m kurallar\u0131n\u0131n se\u00e7ici ve miktarsal s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rmadan bahsediliyor. Yani isteyene istedi\u011fi kredi verilmeyecek, kaynaklar\u0131n do\u011fru kullan\u0131m\u0131, amac\u0131na uygun kullan\u0131m\u0131 denetim alt\u0131na al\u0131narak bir tak\u0131m yanl\u0131\u015f uygulamalara izin verilmeyecek. Son derece do\u011fru ve ge\u00e7 kal\u0131nm\u0131\u015f bir karard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcksek enflasyona girdi\u011fimiz ve d\u00f6viz kurlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek seyretti\u011fi yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 y\u0131ldan bu yana TL kredisi al\u0131p d\u00f6vize \u00e7evirerek haks\u0131z kazan\u00e7 sa\u011flayanlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmi\u015f olacak. \u00dcmit ederim ki bu s\u00fcre\u00e7te ithal ikame \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in kredi musluklar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r ve yurt d\u0131\u015f\u0131na param\u0131z gitmez, \u00fcretim maliyetlerinin y\u00fckselmesini \u00f6nleyerek enflasyonun artmas\u0131n\u0131n da engellemi\u015f oluruz.<\/p>\n

Toplant\u0131da bahsi ge\u00e7en konularla devam edelim;<\/p>\n

\u25cf Enflasyonun ana e\u011filimindeki iyile\u015fmeyi 2024’\u00fcn ikinci \u00e7eyre\u011finde hissedece\u011fiz.<\/p>\n

\u25cf 2025 y\u0131l\u0131 sonras\u0131n\u0131 ise istikrar d\u00f6neminin ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu d\u00f6nemde enflasyondaki gerileme h\u0131zlan\u0131rken, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik artacakt\u0131r.<\/p>\n

\u25cf Kal\u0131c\u0131 olarak gerileyen enflasyona, yat\u0131r\u0131mlar ve nitelikli b\u00fcy\u00fcme e\u015flik edecektir.<\/p>\n

\u25cf Enflasyondaki gerilemede d\u00f6viz<\/a> kurundaki istikrar ve gerileyen k\u00fcresel emtia fiyatlar\u0131 etkili olmu\u015ftur. Geni\u015f kapsaml\u0131 g\u00f6sterge seti haziran ay\u0131nda enflasyonun ana e\u011filiminde g\u00fc\u00e7lenmeye i\u015faret etmi\u015ftir.<\/p>\n

\u25cf G\u00f6stergeler t\u00fcketimde ivmelenmeye i\u015faret etmi\u015ftir. Toplam arz ise daha \u0131l\u0131ml\u0131 seyretmektedir.<\/p>\n

\u25cf Toplam talep ko\u015fullar\u0131 enflasyonist d\u00fczeyde seyretmektedir. Talebin arzdan daha h\u0131zl\u0131 geli\u015fmesi enflasyon \u00fczerinde risk olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00c7\u0131kt\u0131 a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n kapanmas\u0131 dezenflasyonun \u00f6nemli bir s\u00fcreci olacak.<\/p>\n

\u25cf Se\u00e7ici kredi ad\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7 talebi dengeleyece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

\u25cf Y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda cari i\u015flemler dengesinde belirgin bir iyile\u015fmeyi \u00f6ng\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n

Enflasyonda iyile\u015fme emarelerini en az 2024 \u00fcn ikinci \u00e7eyre\u011finde g\u00f6rmeye ba\u015flayaca\u011f\u0131z. Fiyat istikrar\u0131, enflasyonda dura\u011fanla\u015fma 2025 y\u0131l\u0131n\u0131 bulacak gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Bu d\u00f6nemde yat\u0131r\u0131mlara \u00f6ncelik verilece\u011fi i\u00e7in \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flanacak, i\u015fsizlik azalacak, ihracat \u00e7o\u011falacak, \u00fclkeye d\u00f6viz girdisi sa\u011flanacakt\u0131r. Anla\u015f\u0131l\u0131yor ki d\u00f6viz kurlar\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi konusunda bir \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fil ve kurlar kendi dengesinde gidecek gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Zaten enflasyonun T\u00dc\u0130K\u2019e g\u00f6re %40 oldu\u011fu bir ortamda politika faizlerinin %17,5 olmas\u0131 d\u00f6vize olan talebi d\u00fc\u015f\u00fcrmeyece\u011fi i\u00e7in tasarruf sahipleri ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar enflasyondan korunabilmek i\u00e7in d\u00f6vize y\u00f6neleceklerdir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde reel faiz<\/a>-%22,5 tur, yani TL de kalan tasarruf\u00e7u %22,5 zarar edecektir. Dolay\u0131s\u0131yla politika faizi enflasyon oran\u0131n\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r ki tasarruflar TL de de\u011ferlendirilsin. Aksi halde dolarizasyonu \u00f6nlemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

Enflasyonun y\u00fcksek oldu\u011fu bir ortamda \u00fcr\u00fcne olan talep fazlal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle fiyatlar do\u011fal olarak artacakt\u0131r. Di\u011fer taraftan d\u00f6viz kurlar\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi de enflasyona olumsuz etki yaratmaktad\u0131r. Bu maliyetlere \u00fccret art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 da ekledi\u011fimizde enflasyonun y\u00fcksek seyredece\u011fi kesindir.<\/p>\n

\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki en az \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te zor bir d\u00f6nem olaca\u011f\u0131 kesindir. Bu s\u00fcre\u00e7 zarf\u0131nda en az oranda zam yap\u0131lan emekliler ne yapacak, y\u00fckselen fiyatlar kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l ge\u00e7inecek koca bir soru i\u015fareti olacakt\u0131r. Memur maa\u015f\u0131 en d\u00fc\u015f\u00fck 22 bin TL asgari \u00fccretin 11 bin 402 TL oldu\u011fu bir d\u00f6nemde en az emekli maa\u015f\u0131n\u0131n 7 bin 500 TL olmas\u0131 hesap ve mant\u0131\u011fa uygun de\u011fildir ve acilen d\u00fczeltilmesi gerekir. 8 bin 700 TL memurlara yap\u0131lan seyyanen zamm\u0131n emeklilere de uygulanmas\u0131 ve her ay T\u00dc\u0130K in verdi\u011fi enflasyon oranlar\u0131 baz al\u0131narak g\u00fcncellenmesi gerekir. Aksi halde emekliler ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan kurtulamaz, al\u0131m g\u00fcc\u00fc s\u00fcrekli d\u00fc\u015fer, hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 artmaya devam eder. Enflasyon \u00f6zellikle dar ve sabit gelirli vatanda\u015flar\u0131n hepsi i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011fu bir ger\u00e7ek oldu\u011funa g\u00f6re en d\u00fc\u015f\u00fck zam neden emeklilere yap\u0131l\u0131r anlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Sadece bu d\u00f6nem de\u011fil her d\u00f6nem b\u00f6yle olmu\u015ftur ve emeklilere sanki ba\u015fka \u00fclkenin vatanda\u015f\u0131ym\u0131\u015f gibi i\u015flem yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 b\u00f6yle devam etmemelidir.<\/p>\n

Bug\u00fcne kadar merkez bankas\u0131 enflasyon tahminleri \u00e7o\u011funlukla tutmam\u0131\u015ft\u0131r ve umar\u0131z bu defa hedefe ula\u015f\u0131l\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131da son 20 y\u0131l\u0131n merkez bankas\u0131 enflasyon tahminlerini ve ger\u00e7ekle\u015fen enflasyonu g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zafer \u00d6ZC\u0130VAN –\u00a0Ekonomist-Yazar\u00a0 T.C. Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Hafize Gaye Erkan yapt\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda \u00e7ok do\u011fru<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":553,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-552","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/anadolumhabertv.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/552","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/anadolumhabertv.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/anadolumhabertv.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anadolumhabertv.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anadolumhabertv.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=552"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/anadolumhabertv.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/552\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anadolumhabertv.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/anadolumhabertv.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/anadolumhabertv.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/anadolumhabertv.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}